Meer over banden van de VCR serie klik dan hier.
Een videotape bestaat uit de volgende onderdelen:
- de drager (polyester verbinding)
- de emulsielaag (ijzeroxide, chroomdioxide, metaaldeeltjes)
- natuurlijk ook de fysieke cassette maar daar ga ik nu niet op in
- eventueel een backcoating op de achterzijde van de drager
De drager is meestal een plasticsoort welke in de loop der
jaren veel dunner en beter en goedkoper geworden is als basismateriaal voor de
emulsie. Met name in de jaren 70 toen video een ware intrede kreeg in omroepland
was er veelal een tekort aan lege banden, mede vanwege de prijs ervan.
Veel banden werden dan ook hergebruikt wat betekende dat oude opnamen nu dus niet meer
beschikbaar zijn. Hergebruikte banden noemde men in omroepland "contingent
banden".
Het programma “Ja Zuster Nee Zuster” is daar een bekend voorbeeld van,
er is slechts één complete aflevering behouden gebleven. Van het kinderprogramma “Hamelen”
probeert men nu uit particuliere archieven de serie weer compleet te maken. Een
onderdeel van het NOB, het Nationaal Audiovisueel Archief is gespecialiseerd in
het overzetten van films en professionele oude videobanden zoals BCN en AMPEX,
zij zijn niet direct gespecialiseerd in andere videosystemen/banden van
consumenten.
De emulsielaag is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het
uiteindelijke beeld, hoe meer deeltjes per vierkante mm. deze laag bevat hoe beter de informatie
magnetisch kan worden vastgelegd en hoe langzamer de band dus langs de koppen
kan gaan.
Ruwweg zijn er:
- ijzeremulsies (herkenbaar aan de lichtbruine kleur)
- chroomdioxide emulsies (stinkt erg) of chroomequivalenten (alleen Japanse
fabrikanten)
- metaalpartikel emulsies (ruiken erg chemisch)
Met name omdat Philips patent had op het gebruik van chroomdioxide was het voor Japanse merken niet mogelijk om deze erg goede emulsie te gebruiken, de japanners gebruikten een soortgelijk product met bijna dezelfde specificaties. Chroomdioxide was toch te prefereren. Chroombanden brengen meer slijtage aan oude recorders aan dan het gebruik van chroomequivalenten. Vervang dus oude tape voor een niet-chroom band, dan zullen de videokoppen beduidend minder slijten.
Tegenwoordig is voor het vastleggen van hoge resoluties (analoog of digitaal) een metaalband een vereiste. Ook binnen de metaalpartikels zijn er kwaliteitssoorten trouwens, dit verschil is bijvoorbeeld merkbaar als de tape lang bewaard wordt of niet.
De problemen met de oude tape (of op langere termijn)
Wat kom je zoal tegen na 10, 20 of 30 jaar video.
- De ijzerbanden zijn o.h.a. erg goed bewaard gebleven en nog afspeelbaar,
helaas toen weinig gebruikt omdat de partikel density laag is, je hebt dus veel
band nodig
- De chroom banden (Philips, BASF, Grundig enz.) zijn m.u.v. de eerste
generatie banden nog steeds goed afspeelbaar
- De chroomequivalenten zijn m.i. onder te verdelen in een aantal merken:
SONY’s open real zijn vaak erg slecht, U-Matic tapes beginnen nu snel slechter
te worden
3M/Scotch schimmelen vaak en de tapedeeltjes oxideren
AKAI, schimmelen vaak maar zijn nog wel afspeelbaar!
Panasonic, goed
De kwaliteit van de tape na een lange tijd is gebaseerd op de bestendigheid van de emulsie en de drager. Bij veel oude tapes valt bij het uitoefenen van druk op de band de emulsie van de drager af (voorbeelden Philips Chroom LDL types en Sony Open real AV en AVC types). De kwaliteit van de drager is als tweede belangrijk. Vergelijk dit met een polyester boot welke gedurende een lange tijd in de sloot staat. Onder invloed van de zon en lucht (zuurstof) verliest het materiaal na verloop van tijd zijn sterkte, de weekmakers verliezen de verbinding met het plastic, het resultaat: een plakkerige band (of een sterk boot die snel zijn sterkte verliest). Veelal het geval bij open reels ¼ inch van Sony.
De oplossing:
Er is door TNO onderzoek gedaan over het verouderen van banden. Dit mede
omdat bij het NOB veel oude banden met interessante opnamen onbruikbaar werden
voor uitzending. Het blijkt dat als de tape gedurende drie dagen verhit wordt
bij een gereguleerde temperatuur en dan langzaam afkoelt in een oven, dat de
weekmakers weer een verbinding aangaan met de drager. Ook de emulsie blijft
beter zitten op de band. De band is dan nog slechts een of twee keer
afspeelbaar. Dit is vaak genoeg om de opname over te kunnen zetten op een
digitaal videosysteem (digibeta oid.).
Als een digitale opname lange tijd wordt bewaard neemt wel de sterkte af van
de magnetische deeltjes, maar de recorder zal altijd kunnen herkennen of het
originele signaal nu een 1 of een 0 was. Digitale opnamen lopen dus in
kwaliteit niet terug gedurende de chemische en mechanische levensduur van de
tape.
Algemeen advies voor behoud van uw kostbare opnamen:
- spoel de band (audio of video) een keer per jaar compleet heen en weer.
Hierdoor krijgen de magnetisch geladen deeltjes minder kans elkaar te kunnen beïnvloeden
(en blijft uw oude recorder ook lopen)
- bewaar de band droog en goed verpakt,
liefst luchtdicht
- bewaar de band niet in het (zon)licht
- reinig uw (oude) videorecorder regelmatig (moderne systemen behoeven
nagenoeg geen reiniging meer) met name chroom tapes geven veel deeltjes af!
- Ga niet zelf met oude banden experimenteren maar laat dit over aan de
specialist
- Raak de band liever niet aan met je vingers. Bij moderne banden is dit uit
den boze.
- gebroken banden niet lijmen, maar met een plakbandje herstellen
- zorg er voor dat belangrijke opnamen digitaal worden gearchiveerd of
overgezet voor veelvuldig afspelen. Niet op zelfgebrande CD's en DVD's, deze
hebben een kortere levensduur dan uw originele band.
Oude opnamen overzetten:
Oude video opnamen zullen te allen tijde moeten worden gecorrigeerd. Dit
kan worden gedaan met een zgn. Time Base Corrector. Een tbc ontleedt het hele
videosignaal en bouwt dit weer in zijn geheel op met als resultaat een “nieuw”
bruikbaar signaal met de juiste timingsignalen op de juiste plaats. De tbc voegt
geen ontbrekende zichtbare beeldinformatie toe. In elke moderne videoapparaat is een zgn.
Drop-Out-Compensator ingebouwd die enkele ontbrekende beeldlijnen kan vullen met
oud signaal, dit is nauwelijks zichtbaar voor het oog. Zeer oude videoapparaten hebben deze correctie niet, in het beeld is
dan ook regelmatig kleine beeldonderbrekingen zichtbaar in de vorm van krassen
ed. De meeste tbc’s zijn digitaal wat inhoud dat ze ook (met mate) ontbrekende
beeld lijnen of frames (beelden) kunnen aanvullen. Dit opnieuw opbouwen van het
signaal is belangrijk voor alle synchronisatiesignalen die in een videosignaal
aanwezig zijn. Bij oude opnamen of vooral bij het overzetten daarvan kunnen
verschillen in timing signalen funest zijn voor de recorder welke de kopieopname
opneemt.
Banden van de VCR serie:
Hieronder een overzicht van de meeste voorkomende VCR banden en de
gemiddelde afspeelkwaliteit en jaartal van uitgifte.
Dit type band geeft vaak slijpsel af. Model 1974/1977.
Dit type band geeft vaak slijpsel af. Model 1974/1977.
Deze cassettes zijn van een latere generatie, de structuur van de band is
gladder dan van de hierboven genoemde cassettes. Is over het algemeen goed
over te zetten. Model 1978/1979.
Deze cassette werd geleverd in een kartonnen bechermhoes, is goed afspeelbaar.
De spoelen worden geborgd door een gelen schiijf aan de onderkant van de
cassette. De scijf moet worden verwijderd voor het afspelen.
Model 1978/1979.
De schoonmaakcassette is goed bruikbaar voor het snel reingen van de kopjes,
10 seconden is voldoende. Model 1977-1981.
Vrijwel alle BASF banden zijn zeer goed afspeelbaar, ook als je vaak zijn
gebruikt. Model 1978/1979.
Goed type zeer goed afspeelbaar. Model 1979/1981.
Dit type is soms beschimmeld, afspelen is dan heel erg moeilijk. Soms is de
band geoxideerd. Model 1978/1979.
Deze cassette is goed afspeelbaar. Model
1979/1981.
Deze cassette is goed afspeelbaar. Model
1979/1981.
Dit type is soms beschimmeld, afspelen is dan heel erg moeilijk. Soms is de
band geoxideerd. Model 1978/1979.
Verder op deze pagina nog een vergelijk tussen VHS/V2000/VCR/Betamax
cassettes.
Banden van de AKAI VT100/110/120/150 reeks:
De meest gebruikte Akai spoel voor de VT100/110/120/150
Een variant van Scotch vor de VT serie
Weer een andere variant
Een van de laatste tapes
BASF maakte
ze ook
Een band geschikt voor audio-opnamen. Werd ook wel gebruikt om video op te
nemen. Geen goede optie.
Een band
van het VT300 systeem van Akai
Een LDL1000/1002 band
Een
band voor de LDL3400/3402 en evt. LDL1200 serie. Ook 1" open reals van
andere merken werden op dit type recorders gebruikt.
Een
voorbeeld van een band voor een Betamax recorder
SONY AV/CV banden:
V32 open real voor CV units
V60-H voor in de portable uitvoering voor CV units
V62 open real. De HIGH DENSITY opdruk geeft aan dat de band op een AV recorder
moet worden afgespeeld. Het "hart" van de reel heeft ook een gouden opdruk ipv
zilver
CVC banden
Een
cassette voor Video8 camera's/recorders
Een MII cassette van JVC / Panasonic
Overzicht cassettes en specs VCR/VCC/Beta/VHS:
